Używki w czasie ciąży

Odpowiednia dieta i aktywność fizyczna w okresie ciąży mają szczególne znaczenie zarówno dla Mamy, jak i Dziecka. Jednakże warto również zwrócić uwagę na obecne w naszym życiu używki, takie jak tytoń, alkohol czy kofeina, które mogą mieć nieprawidłowy wpływ na przebieg ciąży i rozwój Maluszka.

Kofeina swoją popularność zawdzięcza właściwościom psychoaktywnym oraz pobudzającym. Jest naturalnie występującym alkaloidem, którego znaleźć możemy w dużej mierze w kawie oraz herbacie. Szczególną popularnością cieszy się ta pierwsza, w której zawartość kofeiny waha się od 28 mg w jednej szklance naparu kawy ziarnistej do nawet 74 mg w jednej szklance naparu kawy rozpuszczalnej. Również herbata jest bogatym źródłem tego alkaloidu (od 14 do 35 mg w 200 ml naparu, parzonego przez 1 minutę). Warto także zwrócić uwagę, iż kofeina występuje także w czekoladzie czy kakao. Szczególnie dużą ilość tej substancji możemy spotkać w gorzkiej czekoladzie, której ilość będzie sięgała nawet 85 mg w 100 g! Jako dodatek kofeina występuje w napojach typu soft drinks (np. Coca-cola – ok. 9 mg kofeiny w 100 ml napoju) czy napojach energetyzujących (33 mg w 100 ml napoju). Należy podkreślić, iż podane wyżej wartości są wyłącznie orientacyjne, zaś ciężko jest określić dokładną zawartość kofeiny w produktach spożywczych. Przede wszystkim jej ilość jest uzależniona od rodzaju produktu czy metody i długości parzenia w przypadku kawy i herbaty. Szkodliwe działanie kofeiny polega na tym, iż jest ona wolniej metabolizowana, niż w populacji kobiet, niebędących w ciąży i dłużej przebywa w organizmie. Dodatkowo przenika przez łożysko do dziecka. W związku z tym nadmierne jej spożycie łączy się z ryzykiem poronienia, niską masą urodzeniową, porodem przedwczesnym, wzrostem czynności oddechowej oraz spadkiem podstawowej czynności serca. European Food Information Council (EUFIC) zaleca ograniczenie spożywania kofeiny ze wszystkich źródeł przez kobiety ciężarne. Również WHO (ang. World Health Organization – Światowa Organizacja Zdrowia) rekomenduje nieprzekraczanie dawki 300 mg tej substancji w ciągu doby. Warto również zaważyć, że duże spożycie kawy podczas ciąży, negatywnie koreluje z wchłanianiem żelaza w przewodzie pokarmowym, co z kolei może prowadzić do rozwój niedokrwistości u matki. Wchłanianie żelaza spada o 23-73% przy wypijaniu ok. 200 ml kawy podczas posiłku. W diecie kobiety ciężarnej kofeina nie spełnia żadnych prozdrowotnych funkcji i nie jest ona niezbędnym składnikiem odżywczym. Istnieją negatywne doniesienia o szkodliwości jej działania, ale przede wszystkim przy spożyciu jej w nadmiarze. Nie jest ona bezwzględnie zakazaną substancją w okresie ciąży, ale ważne, aby każda kobieta miała świadomość jej negatywnych skutków i jeżeli nie może całkowicie zrezygnować z jej spożycia, powinna ściśle kontrolować zawartość kofeiny w diecie.

Kolejną używką, którą należy poddać bezwzględnej kontroli w okresie ciąży, jest tytoń. Bezsprzecznie jest on szkodliwy zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Rozpoznano ponad 4 tysiące substancji szkodliwych zawartych w papierosach, w tym aż 40 ma udowodnione działanie kancerogenne. Dlatego też palenie czynne i bierne ma negatywny wpływ na płód oraz stwarza zagrożenie dla dziecka. Może doprowadzić do przedwczesnego odklejenia się łożyska, poronienia czy przedwczesnego porodu. U dzieci matek palących częściej diagnozowane były choroby alergiczne, astma oraz przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Prawdopodobna jest też zależność między paleniem tytoniu w okresie ciąży a występowaniem choroby afektywnej dwubiegunowej.

Alkohol, podobnie jak kofeina, jest substancją psychoaktywną, ale o wiele silniejszym wpływie na ciążę. Potwierdzone jest jego działanie szkodliwe na płód. Substancja toksyczna – etanol, zawarty w alkoholu, łatwo przechodzi przez łożysko i oddziałuje bezpośrednio na dziecko, które ze względu na niedojrzałe układy enzymatyczne, nie ma możliwości jego skutecznej eliminacji. Najbardziej narażony na uszkodzenia jest mózg dziecka. Skutki konsumpcji alkoholu są największe, gdy kobieta pije okazjonalnie, ale w dużej ilości. Najsilniejsze działanie toksyczne wykazuje spożywanie alkoholu w I. trymestrze, zwłaszcza między 1. a 8. tygodniem życia płodowego. Może ono skutkować poronieniami, nagłym zgonem płodu, a także prowadzić do rozwoju alkoholowego zespołu płodowego (ang. Fetal Alkohol Syndrome - FAS) lub płodowych efektów alkoholowych (ang. Fetal Alcohol Effects - FAE). Efekty konsumpcji alkoholu w czasie ciąży mogą utrzymywać się przez całe życie dziecka. Ponadto alkohol powoduje wzrost stężenia retinolu w organizmie, co potęguje ryzyko wad rozwojowych.

Badania wykazują negatywny wpływ używek na przebieg ciąży i rozwój płodu. Nierzadko konsekwencje zachowań antyzdrowotnych sięgają wieku dziecięcego i dorosłego. Najlepszym rozwiązaniem jest bezwzględnie unikanie w ciąży wszelkiego rodzaju używek, które mogą mieć negatywne skutki dla zdrowia matki i dziecka.

Fit & Eat

Ostatnio dodane artykuły